Bir bakışta
Tesiste hangi bölge hangi Zone?
Aşağıdaki tablo sektörde sık görülen tipik sınıflandırmadır; kesin sınır kullanılan çözücülere, havalandırmaya ve açık kap işlemlerine göre tesisinizin Patlamadan Korunma Dokümanında (PKD) belirlenir. Zone kavramlarının ayrıntısı için Zone 0, 1, 2 ve 20, 21, 22 yazımıza bakabilirsiniz.
| Bölüm | Tipik Zone | Not |
|---|---|---|
| Mikser ve karıştırma tankı içi | Zone 0 | Çözücü buharı sürekli bulunur; ağzı açık tanklarda çoğunlukla Zone 0. |
| Karıştırma / dispersiyon odası | Zone 1Zone 2 | Açık kap, döküm ve temizlik işlemleri; havalandırmaya göre Zone 1 ya da 2. |
| Boya kabini içi ve egzoz kanalı | Zone 1 | Püskürtme sırasında buhar ve sis oluşur; genellikle Zone 1. |
| Kabin açıklıkları çevresi | Zone 2 | Kapı ve parça giriş-çıkış açıklıklarının çevresi. |
| Dolum ve ambalaj hattı | Zone 1Zone 2 | Dolum ağzı çevresi Zone 1, hattın geri kalanı Zone 2. |
| Solvent deposu (tank ve variller) | Zone 1Zone 2 | Kapalı varillerle depolama genellikle Zone 2; aktarma yapılan noktalar Zone 1. |
| Kurutma fırını içi | Zone 1Zone 2 | Buharlaşan çözücü havalandırmayla seyreltilir; tasarıma göre Zone 1 ya da 2. |
| Ofis, kompresör dairesi | Güvenli alan | Mesafe ve ayrı havalandırmayla tehlikeli alan dışında tutulur. |
Sahadaki gazlar ve gerekli sınıflar
Kısa kural: Boya ve vernikte kullanılan çözücülerin çoğu IIA grubundadır; ancak reçeteler değiştiği için IIB seçmek pay bırakır. Sıcaklık sınıfında hekzan gibi düşük tutuşma sıcaklıklı çözücüler belirleyicidir: T3 ya da daha iyisini seçin. Kurutma fırını yakınında ekipmanın ortam sıcaklığı sınırını ayrıca kontrol edin.
Bu sektör için ürün grupları
Bağlantılar ilgili kategoriyi Zone 1 + IIB filtresiyle açar; filtreyi sahanıza göre değiştirebilirsiniz.
Aydınlatma
Karıştırma odası, boya kabini ve solvent deposu için lineer LED ve tavan armatürleri.
Zone 1IIB30 ürünÜrünleri gör →Kumanda kutuları
Mikser, dissolver ve kabin fanları için start-stop ve acil stop istasyonları.
Zone 1IIB12 ürünÜrünleri gör →Bağlantı ve dağıtım kutuları
Motor, tartım ve sensör kabloları için Ex d ve Ex e klemens kutuları.
Zone 1IIB17 ürünÜrünleri gör →Kablo rakorları
Ex d ve Ex e girişler için zırhsız / zırhlı rakorlar ve kör tapalar.
Zone 1IIB7 ürünÜrünleri gör →Bağlantı ekipmanları
Borulu tesisat için durdurucu, dirsek, nipel ve redüksiyonlar.
Zone 1IIB12 ürünÜrünleri gör →Fiş ve prizler
Seyyar mikser, pompa ve temizlik ekipmanı için kilitli fiş-priz takımları.
Zone 1IIB7 ürünÜrünleri gör →Bu sektörde sık kullanılanlar
Seçimde dikkat edilecekler
- Ekipmanın kategorisi bölgeye uymalı: Zone 1 için en az 2 G (Gb), Zone 2 için 3 G (Gc); karıştırma tankı içine yalnız 1 G (Ga).
- Sıcaklık sınıfını kullandığınız bütün çözücülerin güvenlik bilgi formlarındaki tutuşma sıcaklıklarına göre seçin; reçete değişince listeyi güncelleyin.
- Boya kabini içindeki armatürde boya sisi birikir: kolay temizlenen, IP65 ve üstü gövde seçin ve camı düzenli temizleyin; birikinti ısı atımını zorlaştırır.
- Toz boya kullanılan kabinlerde gazın yanında toz Zone'u (21 / 22) da oluşabilir; ekipmanın toz işaretini (ör. Ex tb IIIC) ayrıca kontrol edin.
- Kurutma fırını yakınındaki ekipmanda sertifikadaki ortam sıcaklığı üst sınırı (ör. +40 °C veya +60 °C) aşılmamalı.
Sık sorulanlar
Solvent deposunda normal (ex-proof olmayan) armatür kullanılabilir mi?
Depo Zone 1 veya Zone 2 olarak sınıflandırıldıysa hayır; o bölgeye uygun kategoride sertifikalı ekipman gerekir. Varillerin kapalı tutulması tek başına sınıfı değiştirmez; havalandırma ve sızıntı kaynaklarıyla birlikte değerlendirilir.
Boya kabininde hangi armatür tipi tercih edilir?
Genellikle Zone 1 (Gb) sertifikalı lineer LED armatürler, kabin tavanına veya duvarına camın arkasından ya da doğrudan kabin içine monte edilir. Kabin üreticisinin talimatı ve Patlamadan Korunma Dokümanı birlikte esas alınır.
Zone sınıflandırmasını kim yapar?
İşveren, Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunması Hakkında Yönetmelik kapsamında Patlamadan Korunma Dokümanı hazırlatır; Zone sınırları bu dokümanda yer alır.
Kaynaklar
- Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunması Hakkında Yönetmelik, Resmî Gazete 30.04.2013, Sayı 28633
- Directive 1999/92/EC, Annex I: Patlayıcı ortam oluşabilecek yerlerin sınıflandırılması (legislation.gov.uk)
- T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunmalarına İlişkin Uygulama Rehberi
- IEC 60079-10-1:2020, Classification of areas, Explosive gas atmospheres (IEC Webstore)
- HSE, Hazardous Area Classification and Control of Ignition Sources
Zone, kullandığınız çözücüler ve kablo girişlerini paylaşın; armatür, kutu, rakor ve kör tapayla birlikte teklif gönderelim.
Bu yazı genel bilgi içindir; ekipman seçiminde tesisinizin Patlamadan Korunma Dokümanı ve ürün sertifikası esastır.








