Bir bakışta
Tesiste hangi bölge hangi Zone?
Aşağıdaki tablo sektörde sık görülen tipik sınıflandırmadır; kesin sınır kullanılan maddelere, havalandırmaya ve sızıntı kaynaklarına göre tesisinizin Patlamadan Korunma Dokümanında (PKD) belirlenir. Birden çok madde olan alanlarda sıcaklık sınıfının nasıl seçildiği için sıcaklık sınıfı nasıl seçilir yazımıza bakabilirsiniz.
| Bölüm | Tipik Zone | Not |
|---|---|---|
| Reaktör ve proses tankı içi (buhar boşluğu) | Zone 0 | İnertleme yoksa çoğunlukla sürekli patlayıcı ortam. |
| Reaktör şarj ağzı, menhol çevresi | Zone 1Zone 2 | Ağız açıldığında yakın çevre Zone 1, dışı Zone 2. |
| Pompa, vana ve flanş grupları | Zone 1Zone 2 | Açık, iyi havalanan alan genellikle Zone 2; salmastra yakını ve çukurlar Zone 1. |
| Numune alma noktaları | Zone 1 | Numune alınırken buhar çıkar; noktanın çevresi çoğunlukla Zone 1. |
| Varil / IBC dolum ve aktarma istasyonu | Zone 1Zone 2 | Dolum ağzı çevresi Zone 1, istasyonun geri kalanı Zone 2. |
| Kimyasal depo (kapalı ambalaj) | Zone 2 | Kapalı ambalajla depolamada genellikle Zone 2; havalandırma belirleyicidir. |
| Hidrojen kompresörü, elektroliz ünitesi | Zone 1Zone 2 | Kapalı binada havalandırma kritiktir; ekipman IIC olmalı. |
| Kontrol odası, MCC binası | Güvenli alan | Basınçlandırma veya mesafeyle tehlikeli alan dışında tutulur. |
Sahadaki gazlar ve gerekli sınıflar
Kısa kural: Tesiste birden çok madde vardır; seçimi en zorlu gaz grubu ile en düşük tutuşma sıcaklığı birlikte belirler. Etilen ve çözücülerin bulunduğu alanlarda IIB, T3 ve üstü çoğu zaman yeterlidir; hidrojen veya karbon disülfür bulunan ünitelerde IIC ve maddeye uygun sıcaklık sınıfı (CS₂ için T6) gerekir.
Bu sektör için ürün grupları
Bağlantılar ilgili kategoriyi Zone 1 + IIB filtresiyle açar; filtreyi sahanıza göre değiştirebilirsiniz.
Aydınlatma
Proses alanı, depo ve numune noktaları için LED projektör ve armatürler.
Zone 1IIB30 ürünÜrünleri gör →Kumanda kutuları
Reaktör karıştırıcısı ve pompalar için start-stop ve acil stop istasyonları.
Zone 1IIB12 ürünÜrünleri gör →Bağlantı ve dağıtım kutuları
Enstrüman ve motor kabloları için Ex d ve Ex e klemens kutuları.
Zone 1IIB17 ürünÜrünleri gör →Kablo rakorları
IIC sertifikalı zırhlı / zırhsız rakorlar, kör tapa ve redüksiyonlar.
Zone 1IIB7 ürünÜrünleri gör →Bağlantı ekipmanları
Borulu tesisat için durdurucu, dirsek, nipel ve manşonlar.
Zone 1IIB12 ürünÜrünleri gör →Fiş ve prizler
Seyyar pompa, mikser ve bakım ekipmanı için kilitli fiş-priz takımları.
Zone 1IIB7 ürünÜrünleri gör →Bu sektörde sık kullanılanlar
Seçimde dikkat edilecekler
- Ekipmanın kategorisi bölgeye uymalı: Zone 1 için en az 2 G (Gb), Zone 2 için 3 G (Gc); reaktör içine yalnız 1 G (Ga).
- Gaz grubu ve sıcaklık sınıfını tek bir maddeye göre değil, alandaki bütün maddelerin listesine (güvenlik bilgi formları) göre belirleyin.
- Hidrojen ünitelerinde gövde, rakor ve kör tapanın tamamı IIC (ya da en az IIB+H2) olmalı; tek bir IIB rakor bütün tesisatın sınıfını düşürür.
- Asit, alkali ve çözücü buharına karşı gövde malzemesi ve conta uyumunu kontrol edin; gerekirse paslanmaz çelik veya GRP gövde seçin.
- Sıcak proses hatlarının yakınındaki ekipmanda, sertifikadaki ortam sıcaklığı üst sınırının (ör. +60 °C) aşılmadığından emin olun.
Sık sorulanlar
Tesisimizde hidrojen az miktarda; yine de IIC gerekir mi?
Gereken grup miktara değil, o Zone'da hidrojen bulunup bulunamayacağına göre belirlenir. Hidrojenin ulaşabildiği bölgelerde IIC (ya da IIB+H2) ekipman kullanılır; hidrojen olmayan alanlarda IIB yeterli olabilir.
Çözücü karışımları için sıcaklık sınıfı nasıl seçilir?
Karışımdaki en düşük tutuşma sıcaklığına sahip bileşen esas alınır. Emin değilseniz daha sıkı bir sınıf (ör. T3 yerine T4) seçmek güvenli taraftır.
Zone sınıflandırmasını kim yapar?
İşveren, Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunması Hakkında Yönetmelik kapsamında Patlamadan Korunma Dokümanı hazırlatır; Zone sınırları bu dokümanda yer alır.
Kaynaklar
- Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunması Hakkında Yönetmelik, Resmî Gazete 30.04.2013, Sayı 28633
- Directive 1999/92/EC, Annex I: Patlayıcı ortam oluşabilecek yerlerin sınıflandırılması (legislation.gov.uk)
- T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunmalarına İlişkin Uygulama Rehberi
- IEC 60079-10-1:2020, Classification of areas, Explosive gas atmospheres (IEC Webstore)
- HSE, Hazardous Area Classification and Control of Ignition Sources
Zone, kullandığınız maddeler ve kablo girişlerini paylaşın; armatür, kutu, rakor ve kör tapayla birlikte teklif gönderelim.
Bu yazı genel bilgi içindir; ekipman seçiminde tesisinizin Patlamadan Korunma Dokümanı ve ürün sertifikası esastır.








